Ung thư dạ dày giai đoạn đầu: 4 dấu hiệu lặng lẽ nhưng nguy hiểm

1. Ung thư dạ dày giai đoạn đầu là gì?

Ung thư dạ dày giai đoạn đầu là giai đoạn mà tế bào ung thư mới chỉ xuất hiện ở lớp niêm mạc hoặc dưới niêm mạc của dạ dày. Ở giai đoạn này, khối u chưa xâm lấn sâu vào thành dạ dày. Các khối u cũng chưa có dấu hiệu di căn sang hạch bạch huyết hay những cơ quan khác của cơ thể.

Ung thư dạ dày giai đoạn đầu được chia thành hai giai đoạn: giai đoạn 1A và giai đoạn 1B. 

• Giai đoạn 1A: Khối u nằm ở lớp niêm mạc dạ dày (lớp trong cùng) và có thể đã xâm lấn vào lớp dưới niêm mạc (lớp thứ hai), chưa có sự di căn đến các hạch bạch huyết và cơ quan lân cận.
• Giai đoạn 1B:  Khối u có thể xâm lấn vào lớp cơ (lớp thứ ba) hoặc lớp ngoài của dạ dày, có thể có sự di căn đến 1 hoặc 2 hạch bạch huyết lân cận.

Các chuyên gia cho biết, ung thư dạ dày giai đoạn này thường ít có triệu chứng rõ ràng hay bị nhầm lẫn với các dấu hiệu đau dạ dày thông thường nên thường khó phát hiện sớm. Tuy nhiên nếu được phát hiện sớm, bệnh có khả năng điều trị dứt điểm rất cao.

2. Vì sao ung thư dạ dày giai đoạn đầu khó phát hiện

Ung thư dạ dày giai đoạn đầu khó phát hiện vì khối u còn nhỏ, chỉ nằm trong lớp niêm mạc, chưa gây ra triệu chứng rõ ràng hoặc các triệu chứng rất mờ nhạt, dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý tiêu hóa thông thường như viêm loét dạ dày, đầy hơi, khó tiêu. Ngoài ra, ở giai đoạn này, số lượng tế bào ung thư ít và các kháng nguyên lạ của chúng chưa rõ rệt khiến hệ miễn dịch khó nhận diện. 

• Bệnh tiến triển âm thầm: Ở giai đoạn đầu, số lượng tế bào đột biến ít, khối u còn nhỏ, chưa xâm lấn hay gây viêm, hoại tử nên thường không có triệu chứng, hệ miễn dịch cũng khó nhận ra.
• Triệu chứng không rõ ràng: Các triệu chứng ở giai đoạn đầu có thể xuất hiện như đầy bụng, khó tiêu, ăn nhanh no, ợ hơi, ợ nóng, chán ăn,… Các triệu chứng này rất giống với các triệu chứng của nhiều bệnh lý tiêu hóa khác như viêm loét dạ dày hay trào ngược. 
• Tế bào ung thư có khả năng lẩn tránh hệ miễn dịch: Hệ miễn dịch gặp khó khăn trong việc nhận biết các tế bào ung thư vì số lượng tế bào đột biến còn ít và chúng có thể tiết ra các chất để ức chế hoạt động của hệ miễn dịch. 
• Tâm lý chủ quan của người bệnh: Vì các triệu chứng quá phổ biến nên hầu hết người bệnh không nghĩ đến khả năng ung thư. Điều này khiến bệnh tiến triển âm thầm đến giai đoạn II–III mà người bệnh không hay biết.

3. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ dẫn đến ung thư dạ dày

Không có nguyên nhân cụ thể gây ra bệnh ung thư dạ dày. Nhưng có một số yếu tố nguy cơ có thể làm tăng khả năng mắc bệnh như: nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori , chế độ ăn nhiều đồ muối, hun khói hoặc ngâm chua, ít trái cây và rau quả, và tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày hoặc các hội chứng di truyền cụ thể.

3.1. Các yếu tố về lối sống và môi trường

• Sử dụng thuốc lá: Hút thuốc làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư dạ dày, đặc biệt là ung thư ở phần trên của dạ dày.
• Tiêu thụ rượu: Uống nhiều rượu có liên quan đến nguy cơ mắc ung thư dạ dày cao hơn.
• Béo phì: Thừa cân hoặc béo phì có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh cao hơn, đặc biệt là ung thư tâm vị (phần trên của dạ dày).
• Chế độ ăn uống: Chế độ ăn nhiều thức ăn mặn, hun khói và ngâm chua nhưng ít trái cây và rau quả tươi có liên quan đến nguy cơ cao hơn.
• Tiếp xúc nghề nghiệp: Một số nghề nghiệp, chẳng hạn như ngành sản xuất cao su, có thể làm tăng nguy cơ do tiếp xúc với một số hóa chất nhất định.

3.2. Tình trạng bệnh lý và tiền sử bệnh

• Nhiễm trùng Helicobacter pylori (H. pylori): Đây là một yếu tố nguy cơ chính vì vi khuẩn này có thể gây viêm mãn tính và loét dạ dày. Nhiễm vi khuẩn HP chiếm tới 60% các trường hợp ung thư dạ dày.
• Viêm dạ dày mãn tính: Viêm niêm mạc dạ dày kéo dài làm tăng nguy cơ.
• Thiếu máu ác tính: Tình trạng này liên quan đến số lượng hồng cầu thấp do hấp thụ vitamin B12 kém, là một yếu tố nguy cơ.
• Bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD): Trào ngược axit dạ dày vào thực quản trong thời gian dài là một yếu tố nguy cơ.
• Phẫu thuật dạ dày: Những người đã cắt bỏ một phần dạ dày do các bệnh lý không phải ung thư có thể có nguy cơ cao hơn trong cuộc sống sau này.
• Polyp dạ dày: Các khối u lành tính ở dạ dày có thể làm tăng nguy cơ ung thư.

Xem thêm: Dấu hiệu viêm loét dạ dày do HP: Cách điều trị & phòng ngừa tái phát

3.3. Di truyền và lịch sử gia đình

• Tiền sử gia đình: Có người thân cấp độ một (cha mẹ, anh chị em ruột hoặc con cái) mắc bệnh ung thư dạ dày sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh của bạn.
• Hội chứng di truyền: Các hội chứng di truyền cụ thể, chẳng hạn như ung thư dạ dày lan tỏa di truyền (HDGC), bệnh đa polyp tuyến gia đình (FAP) và hội chứng Lynch, làm tăng đáng kể nguy cơ.
• Nhóm máu: Một số nghiên cứu cho thấy những người có nhóm máu A có thể có nguy cơ cao hơn một chút.

4. 4 dấu hiệu lặng lẽ nhưng nguy hiểm của ung thư dạ dày giai đoạn đầu

Ung thư dạ dày giai đoạn đầu thường phát triển rất âm thầm vì các triệu chứng dễ bị nhầm với viêm đau dạ dày thông thường, rối loạn tiêu hóa hoặc stress. Tuy nhiên, có 4 dấu hiệu quan trọng mà người bệnh tuyệt đối không nên bỏ qua. Đây là những biểu hiện “nhẹ nhưng nguy hiểm”, phản ánh những thay đổi bất thường trong niêm mạc dạ dày và có thể là chỉ dấu đầu tiên của ung thư.

4.1. Đầy hơi, khó tiêu kéo dài dù ăn ít

Ở giai đoạn đầu, khối u còn nhỏ nhưng có thể gây rối loạn nhu động dạ dày, làm thức ăn tiêu hóa chậm hơn. Người bệnh thường cảm thấy:

• Bụng đầy tức sau ăn
• Nhanh no dù ăn rất ít
• Đầy hơi vào buổi sáng hoặc sau bữa tối
• Cảm giác nặng bụng dai dẳng

Nếu tình trạng lặp lại trên 2–3 tuần dù đã ăn uống điều độ, bạn cần đi kiểm tra ngay.

4.2. Đau âm ỉ vùng thượng vị, không theo chu kỳ

Khác với cơn đau quặn do loét dạ dày, ung thư dạ dày giai đoạn đầu thường gây:

• Đau âm ỉ, kéo dài
• Cảm giác nóng rát nhẹ
• Đau không theo chu kỳ (không phân biệt đói – no)
• Đau lan ra lưng trong một số trường hợp

Cơn đau thường nhẹ nhưng thường xuyên, khiến nhiều người chủ quan hoặc tự uống thuốc giảm đau, điều này dễ che lấp triệu chứng thật.

Nếu tình trạng đau tăng dần, đau kèm chán ăn, sụt cân bạn cần hết sức lưu ý, vì đây là dấu hiệu phổ biến nhất ở ung thư dạ dày giai đoạn sớm.

4.3. Mệt mỏi, giảm tập trung, ăn kém

Ở giai đoạn đầu, bệnh gây:

• Chán ăn hoặc ăn không ngon
• Sụt cân nhẹ (1–3 kg/tháng)
• Cảm giác mệt mỏi
• Giảm hiệu suất làm việc

Nguyên nhân là cơ thể bắt đầu phản ứng viêm nhẹ, cộng với việc hấp thu kém do dạ dày suy giảm chức năng. Đây là dấu hiệu “mờ nhạt” nhưng lại rất phổ biến ở bệnh nhân phát hiện ung thư sớm.

4.4. Thiếu máu không rõ nguyên nhân

Đây là dấu hiệu cảnh báo quan trọng nhưng lại dễ bị bỏ qua. Khối u nhỏ trong dạ dày gây xuất huyết vi thể – lượng máu rò rỉ rất ít, không thấy bằng mắt thường, nhưng đủ để gây thiếu máu mạn tính. Xét nghiệm công thức máu sẽ cho thấy hồng cầu và hemoglobin giảm.

5. Ung thư dạ dày giai đoạn đầu có chữa khỏi không?

Ung thư dạ dày giai đoạn đầu nếu được phát hiện sớm và điều trị theo đúng phác đồ sẽ giúp người bệnh có được kết quả điều trị khả quan nhất, đồng nghĩa với cơ hội chưa khỏi bệnh sẽ cao.
Theo thống kế, tỷ lệ sống sau 5 năm của bệnh nhân ung thư dạ dày giai đoạn đầu có thể đạt:

• 71% nếu được phát hiện và điều trị ở giai đoạn 1A
• 57% nếu được phát hiện và điều trị ở giai đoạn 1B

Tuy nhiên, thống kê trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Trên thực tế, tiên lượng sống của người bệnh ung thư giai đoạn 1 là khác nhau bởi điều này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như kích thước khối u, mức độ lây lan, độ tuổi, tiền sử bệnh lý đi kèm, sức khoẻ tổng thể và đáp ứng điều trị của người bệnh.

6. Kết luận

Ung thư dạ dày giai đoạn đầu có những dấu hiệu khá mơ hồ nên người bệnh thường rất dễ bỏ qua nhưng lại là giai đoạn dễ điều trị nhất với tỷ lệ sống cao nhất. Nhận diện sớm các dấu hiệu như khó tiêu kéo dài, đau âm ỉ thượng vị, chán ăn mệt mỏi, thiếu máu không rõ nguyên nhân sẽ giúp bạn bảo vệ sức khỏe kịp thời.

Xem thêm: Chữa ung thư dạ dày giai đoạn đầu: Các lựa chọn điều trị và hỗ trợ