7 nguyên nhân của viêm đại tràng phổ biến

Viêm đại tràng là tình trạng gây ra nhiều triệu chứng khó chịu như đau bụng, tiêu chảy dai dẳng, đầy hơi, và rối loạn tiêu hóa. Mặc dù ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống, nhiều người vẫn chưa nắm rõ các nguyên nhân của viêm đại tràng, dẫn đến việc tự chẩn đoán và điều trị sai cách, khiến bệnh trở nên trầm trọng hơn.

Việc hiểu rõ căn nguyên gây bệnh là bước đầu tiên và quan trọng nhất để điều trị hiệu quả. Hãy cùng tìm hiểu sâu hơn về những nguyên nhân của viêm đại tràng mà bạn có thể đang bỏ qua trong bài viết này.

1. Nhiễm khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng

Đây thường là nguyên nhân của viêm đại tràng cấp tính, bắt nguồn từ việc ăn uống không đảm bảo vệ sinh. Các vi sinh vật gây bệnh phổ biến bao gồm vi khuẩn Salmonella, E. coli, Campylobacter, virus và ký sinh trùng từ thực phẩm hoặc nước nhiễm bẩn.

Một sai lầm phổ biến là người bệnh tự ý sử dụng thuốc cầm tiêu chảy (như loperamid) khi chưa biết rõ nguyên nhân. Điều này có thể cản trở việc đào thải tác nhân gây bệnh, khiến tình trạng nhiễm trùng trở nên nghiêm trọng hơn.

Triệu chứng thường gặp:

• Tiêu chảy cấp, có thể lẫn máu hoặc nhầy
• Sốt nhẹ đến cao
• Đau bụng, buồn nôn, mệt mỏi

2. Viêm đại tràng giả mạc

Viêm đại tràng giả mạc chủ yếu do vi khuẩn Clostridioides difficile (C. diff) gây ra. C. diff thường sống sẵn trong ruột, nhưng khi người bệnh sử dụng kháng sinh phổ rộng, vi khuẩn này có thể phát triển quá mức, phá vỡ cân bằng hệ vi sinh đường ruột và gây viêm nặng.

3. Viêm đại tràng do thiếu máu cục bộ

Tình trạng này xảy ra khi lưu lượng máu đến ruột giảm, khiến niêm mạc đại tràng bị tổn thương. Nguyên nhân có thể do xơ vữa động mạch, huyết khối, hoặc tụt huyết áp nghiêm trọng.

Bệnh có nguy cơ xảy ra cao hơn ở nhóm đối tượng:

• Người lớn tuổi
• Người có bệnh tim mạch, tiểu đường
• Người đang dùng thuốc làm giảm tưới máu

4. Viêm đại tràng do phản ứng miễn dịch 

Nhóm này bao gồm viêm loét đại tràng, bệnh Crohn và viêm đại tràng vi thể, nhóm bệnh này có tính chất tự miễn, khi hệ miễn dịch tấn công chính niêm mạc ruột.

Triệu chứng thường âm ỉ kéo dài:

• Tiêu chảy mạn tính (có thể kèm máu)
• Đau bụng, sụt cân, thiếu máu
• Sốt nhẹ, mệt mỏi kéo dài

Lưu ý: IBD có thể gây biến chứng nặng nếu không điều trị đúng phác đồ. Người bệnh cần được theo dõi lâu dài bởi chuyên khoa tiêu hóa.

5. Viêm đại tràng do dị ứng

Ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ đang bú mẹ, viêm đại tràng có thể xuất phát từ một nguyên nhân của viêm đại tràng ít được chú ý: dị ứng protein sữa bò. Tình trạng này còn được gọi là viêm đại tràng dị ứng do sữa, xảy ra khi trẻ phản ứng với protein sữa bò có trong sữa mẹ (do người mẹ tiêu thụ các sản phẩm từ sữa) hoặc trong sữa công thức.

Khi phát hiện các dấu hiệu trên, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám bác sĩ để được chẩn đoán chính xác. Bác sĩ sẽ đưa ra hướng dẫn cụ thể về việc điều chỉnh chế độ ăn của mẹ (nếu trẻ bú mẹ) hoặc lựa chọn loại sữa công thức phù hợp cho bé (sữa thủy phân toàn phần hoặc sữa công thức axit amin).

 6.Viêm đại tràng do xạ trị

Xạ trị, đặc biệt là xạ trị vùng bụng hoặc vùng chậu, có thể gây tổn thương niêm mạc đại tràng, dẫn đến tình trạng viêm. Mức độ và phạm vi tổn thương phụ thuộc vào liều lượng xạ trị, thời gian điều trị và độ nhạy cảm của mỗi cá thể.

Các triệu chứng của viêm đại tràng do xạ trị có thể xuất hiện trong quá trình xạ trị (cấp tính) hoặc vài tháng, thậm chí vài năm sau khi kết thúc điều trị (mãn tính).

7. Viêm đại tràng do chuyển hướng đại tràng

Viêm đại tràng do chuyển hướng đại tràng, hay còn gọi là Diversion Colitis, là một trong những nguyên nhân của viêm đại tràng đặc biệt, xảy ra ở những bệnh nhân đã trải qua phẫu thuật tạo hậu môn nhân tạo (colostomy hoặc ileostomy) hoặc nối ruột. Khi một đoạn đại tràng bị “chuyển hướng” hoặc không còn tiếp xúc với dòng phân thông thường, nó có thể dẫn đến tình trạng viêm.

8. Lời khuyên dành cho người viêm đại tràng

Bên cạnh việc hiểu rõ các nguyên nhân của viêm đại tràng và tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, việc điều chỉnh lối sống và chế độ ăn uống đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát bệnh và nâng cao chất lượng cuộc sống.

8.1. Duy trì chế độ dinh dưỡng khoa học

Người viêm đại tràng nên ưu tiên thực phẩm dễ tiêu, giàu chất xơ hòa tan như rau củ nấu chín, trái cây mềm, cháo, súp… Tránh rượu bia, thực phẩm nhiều dầu mỡ, cay nóng và đồ sống, vì dễ gây kích ứng niêm mạc đại tràng. Uống đủ nước mỗi ngày (khoảng 2 lít) để hỗ trợ quá trình tiêu hóa và ngăn ngừa táo bón.

8.2. Xây dựng giờ giấc sinh hoạt hợp lý

Ngủ đúng giờ, tránh thức khuya giúp cơ thể phục hồi tốt hơn. Đồng thời, duy trì thói quen đi vệ sinh vào một khung giờ cố định mỗi ngày sẽ giúp điều hòa nhu động ruột, đặc biệt hữu ích với người thường xuyên bị rối loạn tiêu hóa do viêm đại tràng.

8.3. Thường xuyên vận động và tập luyện thể dục, thể thao

Tập thể dục đều đặn giúp tăng cường chức năng tiêu hóa, cải thiện nhu động ruột và hỗ trợ tăng sức đề kháng. Các hoạt động như đi bộ, yoga hoặc bơi lội là lựa chọn phù hợp cho người bệnh.

8.4. Hạn chế căng thẳng, stress

Tâm lý căng thẳng là yếu tố dễ làm trầm trọng thêm triệu chứng viêm đại tràng. Hãy dành thời gian nghỉ ngơi, thư giãn, thực hành thiền, nghe nhạc hoặc đọc sách để cân bằng cảm xúc và hỗ trợ quá trình phục hồi của cơ thể.

Viêm đại tràng có thể khởi phát do rất nhiều yếu tố khác nhau. Việc hiểu rõ nguyên nhân của viêm đại tràng sẽ giúp chẩn đoán chính xác, từ đó có hướng điều trị phù hợp và phòng ngừa hiệu quả hơn. Nếu bạn gặp triệu chứng nghi ngờ, hãy đến khám tại cơ sở y tế chuyên khoa để được tư vấn và điều trị kịp thời.

Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi qua hotline 0865 989 594 hoặc để lại câu hỏi tại đây để được tư vấn chi tiết hơn!

Xem thêm: Các triệu chứng của bệnh viêm đại tràng: Nhận biết sớm để điều trị kịp thời