Kiến thức

Đừng nhầm lẫn giữa men vi sinh và men tiêu hóa

Men vi sinh và men tiêu hóa đều được sử dụng nhằm hỗ trợ hệ tiêu hóa của cơ thể, nhưng men vi sinh và men tiêu hóa khác nhau như thế nào và có lưu ý gì khi sử dụng 2 loại men này không?

men-vi-sinh

Men vi sinh là gì?

Men vi sinh là các chế phẩm bổ sung các lợi khuẩn (vi khuẩn có lợi) cho cơ thể. Khi vào hệ tiêu hóa, các lợi khuẩn này sẽ nhanh chóng thiết lại cân bằng hệ vi sinh đường ruột, giúp một hệ tiêu hóa khỏe mạnh.

Theo ước tính,  số lượng vi khuẩn tồn tại trong đường tiêu hóa lên đến 100.000 tỷ, tương đương 1,5kg vi sinh vật. Ở trạng thái cơ thể khỏe mạnh, hệ vi sinh có khoảng 500 loài khác nhau, bao gồm sinh vật có lợi (chiếm 85%) và vi khuẩn có hại (chiếm 15%). Các vi khuẩn có lợi như Lactobacillus, Bifidobacterium, Bacillus…thường được sử dụng trong các chế phẩm men vi sinh giúp tạo hệ sinh thái cân bằng trong đường ruột, ức chế hại khuẩn và bảo vệ hệ tiêu hóa.

Các vi khuẩn có ích khi vào hệ tiêu hóa sẽ cạnh tranh môi trường sống, cạnh tranh chỗ bám, thức ăn với vi khuẩn có hại ký sinh trong đường ruột, từ đó đào thải chúng ra ngoài. Nhờ đó hệ vi sinh đường ruột được thiết lập lại, thực hiện tốt vai trò tiêu hóa thức ăn.

Các lợi khuẩn sẽ tăng cường sản xuất các men tiêu hóa nhằm tăng khả năng phân cắt và chuyển hóa thức ăn. Vi khuẩn Lactobacillus, Bifidobacterium có khả năng sản sinh enzyme lactase, thúc đẩy chuyển hóa và hấp thu acid lactic từ sữa. Lợi khuẩn chủng Bacillus có khả năng sản sinh amylase, protease…tăng cường phân cắt đường và protein từ thức ăn thành các mảnh nhỏ, thúc đẩy chuyển hóa và hấp thu các chất dinh dưỡng.

Một số vi khuẩn có ích như Bacillus subtilis, Bacillus clausii… có vai trò quan trọng trong tăng cường sức khỏe hệ tiêu hóa. Bởi chúng có khả năng kích thích hệ miễn dịch của cơ thể, trong đó có kháng thể IgA, từ đó tăng cường sức khỏe đường ruột, bảo vệ cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh cả ký sinh trong cơ thể hoặc lây nhiễm từ bên ngoài.

Bổ sung lợi khuẩn cho hệ tiêu hóa khỏe mạnh

Sử dụng men vi sinh trong trường hợp nào?

Men vi sinh thường được dùng trong các trường hợp rối loạn hệ vi sinh đường ruột. Biểu hiện loạn khuẩn là đầy bụng, khó tiêu, táo bón, tiêu chảy, đi ngoài phân sống.

Ở người dùng kháng sinh liều cao kéo dài thì cần thiết phải bổ sung men vi sinh cho hệ tiêu hóa. Kháng sinh được sử dụng với mục đích chống nhiễm trùng, tiêu diệt các vi khuẩn xấu xâm nhập vào cơ thể. Tuy nhiên khi sử dụng kháng sinh đường uống và đặc biệt kéo dài thì có thể dẫn tới mất cân bằng hệ vi sinh vật trong đường tiêu hóa. Bởi lẽ kháng sinh vô tình tiêu diệt các lợi khuẩn đường ruột, dẫn tới thiếu hụt các vi khuẩn có lợi. Điều này sẽ tạo điều kiện cho các hại khuẩn phát triển mạnh mẽ dẫn tới tấn công cơ thể, gây ra những rối loạn trong đường ruột, biểu hiện thường là tiêu chảy, đi ngoài phân sống…

Loạn khuẩn đường ruột có thể gặp ở trẻ em, nguyên nhân có thể là do mẹ cho bé ăn dặm quá sớm trước 6 tháng tuổi hoặc chế độ ăn cho trẻ chưa hợp lý. Thói quen ăn uống không đảm bảo vệ sinh an toàn và sinh hoạt không hợp lý cũng có thể dẫn tới những rối loạn tiêu hóa điển hình như đi ngoài phân sống lẫn nhày máu, đôi khi có sốt nhẹ…Men vi sinh sẽ giúp xử lý những bất ổn này bằng cách thiết lập lại cân bằng lợi khuẩn-hại khuẩn, giúp phục hồi tổn thương cho một hệ tiêu hóa khỏe mạnh.

Men tiêu hóa là gì?

Men tiêu hóa hay còn gọi là enzyme, được chính các tuyến của cơ thể (tuyến tụy, tuyến nước bọt…) tiết ra nhằm phân cắt thức ăn thành những phần nhỏ dễ tiêu hóa và hấp thu vào máu.

Enzyme amylase được tiết ra từ tuyến nước bọt và tuyến tụy làm nhiệm vụ tiêu hóa  tinh bột. Dạ dày có khả năng tiết acid hydrocloric, pepsin, lipase…kết hợp với trypsin, chymotrypsin, lipase dịch tụy, giúp thúc đẩy phân cắt và chuyển hóa protein và lipid cho cơ thể.

Trên thị trường có các loại men: pepsin, trypsin, pancreatin…hoặc có cả amylase và papain giúp thúc đẩy tiêu hóa thức ăn, giảm thiểu tình trạng đầy bụng, khó tiêu, tiêu chảy…

Khi nào nên sử dụng men tiêu hóa?

Men tiêu hóa thường được chỉ định khi nghi ngờ hoặc có bằng chứng cho thấy tình trạng thiếu men tiêu hóa, như: người uống rượu bia kéo dài, dùng kháng sinh liều cao dài ngày, người bị ngộ độc thực phẩm hoặc stress…Việc này dẫn đến việc giảm bài tiết các enzyme, dẫn đến ảnh hưởng quá trình tiêu hóa thức ăn gây ra chứng đầy bụng, ăn không tiêu…

Tuy nhiên, men tiêu hóa chỉ nên dùng trong thời gian ngắn trừ khi có bệnh lý về đường tiêu hóa như suy dinh dưỡng nặng, u xơ, u nang tuyến tụy, viêm ruột, sau phẫu thuật cắt ngắn ruột…Trong trường hợp này nguồn dinh dưỡng từ thức ăn phái được đảm bảo kết hợp bổ sung các men tiêu hóa là thực sự cần thiết.

Lạm dụng men tiêu hóa không có lợi cho hệ tiêu hóa mà có thể gây tác động xấu đến cơ thể. Sử dụng men tiêu hóa dài ngày có thể gây ức chế các tuyến tiết, giảm sản xuất các men tiêu hóa thậm chí mất chức năng tiết enzyme. Do đó, chỉ sử dụng men tiêu hóa khi thực sự cần thiết và không dùng kéo dài nếu không có chỉ định của bác sĩ.

Men vi sinh và men tiêu hóa có nên sử dụng chung không?

Men vi sinh và men tiêu hóa có thể hỗ trợ cho nhau trong điều trị hoặc giảm thiểu các triệu chứng trên đường tiêu hóa. Bác sĩ có thể sẽ chỉ định cả 2 loại men này trong trường hợp bị thiếu hụt cả lợi khuẩn đường ruột lẫn các men tiêu hóa. Tuy nhiên, việc sử dụng bất kỳ loại men nào cũng cần hợp lý và không nên lạm dụng. Bên cạnh đó, việc đảm bảo vệ sinh, an toàn thực phẩm kết hợp với một lối sống khoa học, hợp lý là cần thiết trong giữ một hệ tiêu hóa khỏe mạnh.

Các tin liên quan